Wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie (BS 30 V 07)
ALBERT II, Koning der Belgen,
Aan allen die nu zijn en hierna wezen zullen, Onze Groet.
De Kamers hebben aangenomen en Wij bekrachtigen, hetgeen volgt :
TITEL I
HOOFDSTUK I. - Inleidende bepalingen
Artikel 1.
Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet
Art. 2.
Bij deze wet wordt Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van
een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep omgezet.
Art. 3.
Deze wet heeft tot doel met betrekking tot de in artikel 5 bedoelde aangelegenheden een
algemeen kader te creëren voor de bestrijding van discriminatie op grond van leeftijd, seksuele
geaardheid, burgerlijke staat, geboorte, vermogen, geloof of levensbeschouwing, politieke
overtuiging, taal, huidige of toekomstige gezondheidstoestand, een handicap, een fysieke of
genetische eigenschap of sociale afkomst.
HOOFDSTUK II. - Definities
Art. 4.
Voor de toepassing van deze wet verstaat men onder :
1° arbeidsbetrekkingen : de betrekkingen die onderm eer omvatten de werkgelegenheid, de
voorwaarden voor toegang tot arbeid, de arbeidsvoorwaarden, en de ontslagregelingen, en dit :
- zowel in de openbare als in de private sector;
- zowel voor arbeid in loondienst, als voor onbetaalde arbeid, arbeid verricht in het kader van
stageovereenkomsten, leerovereenkomsten, beroepsinlevingsovereenkomsten en
startbaanovereenkomsten of arbeid als zelfstandige;
- voor alle niveaus van de beroepshiërarchie en voor alle activiteitstakken;
- ongeacht de statutaire of contractuele regeling van de persoon die arbeid verricht;
- met uitzondering echter van de arbeidsverhoudingen die worden aangegaan met de in de
artikelen 9 en 87 van de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen
bedoelde organen en instellingen en met uitzondering van de in artikel 127, § 1, 2°, van de
Grondwet bedoelde arbeidsverhoudingen in het onderwijs;
2° belangenvereniging : de in artikel 30 bedoelde o rganisaties, verenigingen en groeperingen;
3° bepalingen : de bestuursrechtelijke bepalingen, de bepalingen opgenomen in individuele of
collectieve overeenkomsten en collectieve reglementen, evenals de bepalingen opgenomen in
eenzijdig uitgevaardigde documenten;
4° beschermde criteria : leeftijd, seksuele geaardh eid, burgerlijke staat, geboorte, vermogen,
geloof of levensbeschouwing, politieke overtuiging, taal, huidige of toekomstige
gezondheidstoestand, een handicap, een fysieke of genetische eigenschap, sociale afkomst;
5° Centrum : het Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding opgericht bij de
wet van 15 februari 1993;
6° direct onderscheid : de situatie die zich voordo et wanneer iemand ongunstiger wordt
behandeld dan een ander in een vergelijkbare situatie wordt, is of zou worden behandeld op
basis van één van de beschermde criteria;
7° directe discriminatie : direct onderscheid op gr ond van een beschermd criterium dat niet
gerechtvaardigd kan worden op grond van de bepalingen van titel II;
8° indirect onderscheid : de situatie die zich voor doet wanneer een ogenschijnlijk neutrale
bepaling, maatstaf of handelwijze personen gekenmerkt door een bepaald beschermd criterium,
in vergelijking met andere personen bijzonder kan benadelen;
9° indirecte discriminatie : indirect onderscheid o p grond van een beschermd criterium dat niet
gerechtvaardigd kan worden op grond van de bepalingen van titel II;
10° intimidatie : ongewenst gedrag dat met een van de beschermde criteria verband houdt, en
tot doel of gevolg heeft dat de waardigheid van de persoon wordt aangetast en een
bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving wordt gecreëerd;
11° positieve actie : specifieke maatregelen om de nadelen verband houdende met een van de
beschermde criteria te voorkomen of te compenseren, met het oog op het waarborgen van een
volledige gelijkheid in de praktijk;
12° redelijke aanpassingen : passende maatregelen d ie in een concrete situatie en naargelang
de behoefte worden getroffen om een persoon met een handicap in staat te stellen toegang te
hebben tot, deel te nemen aan en vooruit te komen in de aangelegenheden waarop deze wet
van toepassing is, tenzij deze maatregelen een onevenredige belasting vormen voor de persoon
die deze maatregelen moet treffen. Wanneer die belasting in voldoende mate wordt
gecompenseerd door bestaande maatregelen in het kader van het gevoerde overheidsbeleid
inzake personen met een handicap, mag zij niet als onevenredig worden beschouwd;
13° opdracht tot discrimineren : elke handelwijze d ie er in bestaat wie ook opdracht te geven om
een persoon, een groep, een gemeenschap of een van hun leden te discrimineren op grond van
een van de beschermde criteria;
14° wezenlijke en bepalende beroepsvereiste : een w ezenlijke en bepalende beroepsvereiste
vastgesteld, overeenkomstig de artikelen 8 of 13;
15° sociale zekerheid : de wettelijke regelingen in zake werkloosheidsverzekering, de ziekte- en
invaliditeitsverzekering, het rust- en overlevingspensioen, de kinderbijslag, de
arbeidsongevallen, de beroepsziekten en de jaarlijkse vakantie voor arbeid in loondienst, arbeid
als zelfstandige en als ambtenaar;
16° sociale voordelen : de sociale voordelen in de zin van artikel 7, § 2, van Verordening (EEG)
nr. 1612/68 van de Raad van 15 oktober 1968 betreffende het vrije verkeer van werknemers
binnen de Gemeenschap;
17° aanvullende regelingen voor sociale zekerheid : regelingen die tot doel hebben aan de
werknemers of zelfstandigen uit een onderneming, een groep ondernemingen, een tak van de
economie of één of meer bedrijfstakken omvattende sector, prestaties te verstrekken in
aanvulling op de prestaties uit hoofde van de wettelijke regelingen op het gebied van de sociale
zekerheid of in de plaats daarvan, ongeacht of aansluiting bij deze regelingen verplicht is of niet.
HOOFDSTUK III. - Toepassingsgebied
Art. 5.
§. 1. Met uitzondering van de aangelegenheden die onder de bevoegdheid van de
Gemeenschappen of van de Gewesten vallen, is deze wet zowel in de overheidssector als in de
particuliere sector, met inbegrip van overheidsinstanties, op alle personen van toepassing met
betrekking tot :
1° de toegang tot en het aanbod van goederen en die nsten die publiekelijk beschikbaar zijn;
2° de sociale bescherming, met inbegrip van de soci ale zekerheid en de gezondheidszorg;
3° de sociale voordelen;
4° de aanvullende regelingen voor sociale zekerheid ;
5° de arbeidsbetrekkingen;
6° de vermelding in een officieel stuk of in een pr oces-verbaal;
7° het lidmaatschap van of de betrokkenheid bij een werkgevers- of werknemersorganisatie of
enige organisatie waarvan de leden een bepaald beroep uitoefenen, waaronder de voordelen
die deze organisaties bieden;
8° de toegang tot en de deelname aan, alsook elke a ndere uitoefening van een economische,
sociale, culturele of politieke activiteit toegankelijk voor het publiek.
§ 2. Wat de arbeidsbetrekking betreft, is deze wet onder meer, doch niet uitsluitend, van
toepassing op :
1° de voorwaarden voor toegang tot arbeid, waaronde r onder meer, doch niet uitsluitend, wordt
begrepen :
- de werkaanbiedingen of de advertenties voor betrekkingen en promotiekansen, en dit
ongeacht de wijze waarop deze worden bekendgemaakt of verspreid;
- de bepaling en de toepassing van de selectiecriteria en de selectiekanalen die worden
gehanteerd in het wervingsproces;
- de bepaling en de toepassing van de aanstellingscriteria die worden gehanteerd bij de
aanwerving of de benoeming;
- de bepaling en de toepassing van de criteria die worden gehanteerd bij promotie;
- de toetreding als vennoot in vennootschappen of maatschappen van zelfstandige beroepen.
2° de bepalingen en de praktijken met betrekking to t de arbeidsvoorwaarden en beloning,
waaronder onder meer, doch niet uitsluitend, wordt begrepen :
- de regelingen vervat in arbeidsovereenkomsten, de overeenkomsten van zelfstandigen, de
bestuurs-rechtelijke statutaire regelingen, de stage- en leerovereenkomsten, de collectieve
arbeidsovereenkomsten, de collectieve regelingen voor zelfstandigen, de arbeidsregle- menten
alsook de eenzijdige werkgeversbeslissingen en de eenzijdige beslissingen opgelegd aan een
zelfstandige;
- de toekenning en de bepaling van het loon, het ereloon of de bezoldiging;
- de toekenning en de bepaling van alle huidige of toekomstige voordelen in geld of in natura
mits deze, zij het ook indirect, door de werkgever aan de werknemer of door de opdrachtgever
aan de zelfstandige uit hoofde van zijn betrekking worden betaald, ongeacht of dit ingevolge een
overeenkomst, ingevolge wettelijke bepalingen, dan wel vrijwillig gebeurt;
- de arbeidsduur en de arbeidsduurregeling;
- de regelingen inzake feestdagen en zondagsrust;
- de regelingen inzake nachtarbeid;
- de regelingen inzake arbeid van jeugdige werknemers;
- de regelingen met betrekking tot de ondernemingsraden, de comités voor preventie en
bescherming op het werk, de vakbondsafvaardigingen en de raden en comités van dezelfde
aard die in de openbare sector bestaan;
- de bevordering van de arbeids- en de loonsverbetering van de werknemers;
- de beroepen- en functieclassificatie;
- het betaald educatief verlof en het vormingsverlof;
- de regelingen inzake tijdskrediet;
- de regelingen inzake jaarlijkse vakantie en het vakantiegeld;
- de regelingen met betrekking tot het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun
arbeid.
3° de bepalingen en de praktijken inzake de beëindi ging van de arbeidsbetrekking, waaronder
onder meer, doch niet uitsluitend, wordt begrepen :
- de ontslagbeslissing;
- de bepaling en de toepassing van de voorwaarden en de modaliteiten van het ontslag;
- de bepaling en de toepassing van de criteria bij de ontslagselectie;
- de toekenning en de bepaling van vergoedingen naar aanleiding van de beëindiging van de
professionele relatie;
- de maatregelen die worden getroffen naar aanleiding van de beëindiging van de professionele
relatie.
§ 3. Wat de aanvullende regelingen voor sociale zekerheid betreft, is deze wet ondermeer, doch
niet uitsluitend van toepassing bij :
- de bepaling van het toepassingsgebied van deze regelingen, alsmede de voorwaarden inzake
toelating tot die regeling;
- de verplichting tot premiebetaling en de premieberekening;
- de berekening van de prestaties, alsmede de voorwaarden inzake duur en behoud van het
recht op prestaties;
- de bepaling van de personen die aan een aanvullende regeling voor sociale zekerheid mogen
deelnemen;
- de bepaling of verplicht dan wel vrijwillig aan dergelijke regeling wordt deelgenomen;
- de bepaling van de regels voor de toetreding tot de regelingen of ten aanzien van de
minimumduur van arbeid of aansluiting bij de regeling om in aanmerking te komen voor
prestaties;
- de bepaling van de regels ten aanzien van de terugbetaling van premies wanneer de
aangeslotene uit de regeling treedt zonder te voldoen aan de voorwaarden die hem een
uitgesteld recht op prestaties op lange termijn waarborgen;
- de bepaling van de voorwaarden voor de toekenning van de prestaties;
- de bepaling van het behoud of de verwerving van rechten tijdens de periodes van schorsing
van de arbeidsovereenkomst;
- de bepaling van de rechten op uitgestelde prestaties wanneer de aangeslotene de regeling
verlaat.
Art. 6.
De bepalingen van deze wet zijn niet van toepassing in geval van intimidatie in de
arbeidsbetrekkingen ten aanzien van de in artikel 2, § 1, 1°, van de wet van 4 augustus 1996
betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk bedoelde personen.
Deze personen kunnen zich in geval van intimidatie in het kader van de arbeidsbetrekkingen
enkel beroepen op de bepalingen van voornoemde wet.
TITEL II. - Rechtvaardiging van onderscheid
HOOFDSTUK I. - Rechtvaardiging van direct onderscheid
Art. 7.
Elk direct onderscheid op grond van een van de beschermde criteria vormt een directe
discriminatie, tenzij dit directe onderscheid objectief wordt gerechtvaardigd door een legitiem
doel en de middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn
Art. 8.
§
direct onderscheid op grond van leeftijd, seksuele geaardheid, geloof of levensbeschouwing of
een handicap in de in artikel 5, § 1, 4°, 5° en 7°, bedoelde aangelegenheden uitsluitend
gerechtvaardigd worden op grond van wezenlijke en bepalende beroepsvereisten.
§ 2. Van een wezenlijke en bepalende beroepsvereiste kan slechts sprake zijn wanneer :
- een bepaald kenmerk, dat verband houdt met leeftijd, seksuele geaardheid, geloof of
levensbeschouwing of een handicap, vanwege de aard van de betrokken specifieke
beroepsactiviteiten of de context waarin deze worden uitgevoerd, wezenlijk en bepalend is, en;
- het vereiste berust op een legitieme doelstelling en evenredig is ten aanzien van deze
nagestreefde doelstelling.
§ 3. De rechter onderzoekt in elk concreet geval of een bepaald kenmerk een wezenlijke en
bepalend beroepsvereiste vormt.
§ 4. De Koning kan, bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, na raadpleging
van de in artikel 10, § 4, bedoelde organen, een exemplatieve lijst van situaties bepalen waarin
een bepaald kenmerk overeenkomstig § 2 een wezenlijke en bepalende beroepsvereiste vormt.
Wanneer één van de geraadpleegde organen zich niet heeft uitgesproken binnen twee
maanden na de aanvraag, wordt zijn advies geacht positief te zijn.
HOOFDSTUK II. - Rechtvaardiging van indirect onderscheid
Art. 9.
Elk indirect onderscheid op grond van een van de beschermde criteria vormt een indirecte
discriminatie,
- tenzij de ogenschijnlijk neutrale bepaling, maatstaf of handelswijze die aan de grondslag ligt
van dit indirecte onderscheid objectief wordt gerechtvaardigd door een legitiem doel en de
middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn; of,
- tenzij, in het geval van indirect onderscheid op grond van een handicap, aangetoond wordt dat
geen redelijke aanpassingen getroffen kunnen worden.
HOOFDSTUK III. - Algemene rechtvaardigingsgronden
Art. 10.
§ 1. Een direct of indirect onderscheid op grond van een van de beschermde criteria geeft nooit
aanleiding tot de vaststelling van enige vorm van discriminatie wanneer dit direct of indirect
onderscheid een maatregel van positieve actie inhoudt.
§ 2. Een maatregel van positieve actie kan slechts worden uitgevoerd mits naleving van de
volgende voorwaarden :
- er moet een kennelijke ongelijkheid zijn;
- het verdwijnen van deze ongelijkheid moet worden aangewezen als een te bevorderen
doelstelling;
- de maatregel van positieve actie moet van tijdelijke aard zijn en van die aard zijn dat hij
verdwijnt zodra de beoogde doelstelling is bereikt;
- de maatregel van positieve actie mag andermans rechten niet onnodig beperken.
§
vastgesteld na overleg in de Ministerraad, de situaties waarin en de voorwaarden waarbij een
maatregel van positieve actie getroffen kan worden.
§ 4. Op het vlak van de arbeidsbetrekkingen en de aanvullende regelingen voor sociale
zekerheid worden de in § 3 bedoelde koninklijke besluiten getroffen :
- wat de openbare sector betreft, na raadpleging, naargelang het geval, van het in de wet van 19
december 1974 tot regeling van de betrekkingen tussen de overheid en de vakbonden van haar
personeel bedoelde bevoegde overleg- of onderhandelingscomité of van het aangewezen
orgaan van vakbondsoverleg voor de administraties, diensten en instellingen waarop
voornoemde wet niet van toepassing is;
- wat de private sector betreft, na raadpleging van de Nationale Arbeidsraad.
Wanneer een van de geraadpleegde organen zich niet heeft uitgesproken binnen twee
maanden na de aanvraag, wordt zijn advies geacht positief te zijn.
Art. 11.
§ 1. Direct of indirect onderscheid op grond van een van de beschermde criteria geeft nooit
aanleiding tot de vaststelling van enige vorm van discriminatie verboden door deze wet wanneer
dit onderscheid wordt opgelegd door of krachtens een wet.
§ 2. Paragraaf 1 doet geen uitspraak over de conformiteit van een direct of indirect onderscheid
dat door of krachtens een wet wordt opgelegd, met de Grondwet, het recht van de Europese
Unie en het in België geldende internationaal recht.
HOOFDSTUK IV. - Specifieke rechtvaardingsgronden
Art. 12.
§ 1. Op het vlak van de arbeidsbetrekkingen en van de aanvullende regelingen voor sociale
zekerheid, en in afwijking van artikel 8 en onverminderd de andere bepalingen van titel II, vormt
een direct onderscheid op grond van leeftijd geen discriminatie wanneer het objectief en redelijk
wordt gerechtvaardigd door een legitiem doel, met inbegrip van legitieme doelstellingen van het
beleid op het terrein van de werkgelegenheid, de arbeidsmarkt of elke ander vergelijkbaar
legitiem doel, en de middelen voor het bereiken van dat doel passend en noodzakelijk zijn.
§ 2. Op het vlak van de aanvullende regelingen voor sociale zekerheid, en in afwijking van
artikel 8 en onverminderd de andere bepalingen van deze titel, vormt een direct onderscheid op
grond van de leeftijd geen discriminatie in de volgende gevallen, mits dat niet leidt tot
discriminatie op grond van geslacht :
1° de vaststelling van een toetredingsleeftijd;
2° de vaststelling van een leeftijd voor het verkri jgen van het recht op pensioen- of
invaliditeitsuitkeringen;
3° de vaststelling van verschillende leeftijden voo r de toetreding of voor het verkrijgen van
rechten op pensioen- of invaliditeitsuitkeringen, voor werknemers, voor groepen of categorieën
van werknemers of voor zelfstandigen;
4° het gebruik van leeftijdscriteria in actuariële berekeningen;
5° een direct onderscheid op grond van de leeftijd op het vlak van de bijdragen, inclusief de
persoonlijke bijdragen, in de pensioentoezeggingen van het type vaste bijdragen, zoals
gedefinieerd in wet van 28 april 2003 betreffende de aanvullende pensioenen en het
belastingstelsel van die pensioenen en van sommige aanvullende voordelen inzake sociale
zekerheid, en in de pensioentoezeggingen bedoeld in artikel 21 van voornoemde wet, indien de
volgende voorwaarden vervuld zijn :
- het percentage dat op het loon op een bepaalde leeftijd wordt toegepast om de bijdrage te
bepalen, ligt niet lager dan het percentage op een latere leeftijd, geactualiseerd tegen een
jaarlijkse rentevoet van 4%, op de periode die zich tussen de twee leeftijden uitstrekt;
- indien de differentiatie in trappen gebeurt, wordt die vergelijking gemaakt tussen de leeftijden
die overeenstemmen met het begin van elke trap. Voor de toepassing van deze regel wordt als
beginleeftijd van de eerste trap achttien jaar genomen.
§ 3. Voor de pensioentoezeggingen die reeds van kracht waren op 14 november 2003 is het
verbod op leeftijdsdiscriminatie slechts van toepassing vanaf 2 december 2006.
Art. 13.
Voor publieke of particuliere organisaties, waarvan de grondslag op geloof of
levensbeschouwing is gebaseerd, vormt een direct onderscheid op grond van geloof of
levensbeschouwing voor wat betreft de beroepsactiviteiten van deze organisatie geen
discriminatie indien het geloof of de levensbeschouwing vanwege de aard van de activiteiten of
de context waarin deze worden uitgeoefend een wezenlijke, legitieme en gerechtvaardigde
beroepsvereiste vormt gezien de grondslag van de organisatie.
Op grond van deze bepaling kan geen ander direct onderscheid op grond van een ander
beschermd criterium gerechtvaardigd worden, tenzij dit gebeurt in toepassing van een andere
bepaling van deze titel.
Mits de bepalingen van deze wet voor het overige worden geëerbiedigd, laat deze wet het recht
van publieke of particuliere organisaties waarvan de grondslag op geloof of levensbeschouwing
is gebaseerd, onverlet om van personen die voor hen werkzaam zijn, een houding van goede
trouw en loyaliteit aan de grondslag van de organisatie te verlangen.
TITEL III
HOOFDSTUK I. - Discriminatieverbod
Art. 14.
In de aangelegenheden die onder het toepassingsgebied van deze wet vallen, is elke vorm van
discriminatie verboden. Voor de toepassing van deze titel wordt onder discriminatie verstaan :
- directe discriminatie;
- indirecte discriminatie;
- opdracht tot discrimineren;
- intimidatie;
- een weigering om redelijke aanpassingen te treffen ten voordele van een persoon met een
handicap.
HOOFDSTUK II. - Rechtsbescherming
Art. 15.
De bepalingen die strijdig zijn met deze wet alsook de bedingen die bepalen dat een of meer
contracterende partijen bij voorbaat afzien van de rechten die door deze wet gewaarborgd
worden, zijn nietig.
Art. 16.
§ 1. Wanneer een klacht wordt ingediend door of ten voordele van een persoon wegens een
schending van deze wet op een ander terrein dan dat van de arbeidsbetrekkingen en de
aanvullende regelingen voor sociale zekerheid, mogen zij tegen wie de klacht is ingediend geen
nadelige maatregel treffen ten aanzien van de betrokkene, behalve om redenen die vreemd zijn
aan de klacht.
§ 2. Voor de toepassing van § 1 wordt onder klacht begrepen :
- een met redenen omklede klacht ingediend door de betrokkene bij de organisatie of instelling
tegen wie de klacht is ingediend, overeenkomstig de van kracht zijnde procedures;
- een met redenen omklede klacht ingediend ten voordele van de betrokkene door een
belangenvereniging of door het Centrum;
- een rechtsvordering ingesteld door de betrokkene;
- een rechtsvordering ingesteld ten voordele van de betrokkene door een belangenvereniging of
door het Centrum.
De in het eerste lid, eerste en tweede gedachtestreepje bedoelde met redenen omklede klacht,
bestaat uit een gedateerde, ondertekende en bij ter post ter kennis gebrachte aangetekende
brief waarin de grieven ten aanzien van de dader van de vermeende discriminatie worden
uiteengezet.
§ 3. Wanneer een nadelige maatregel wordt getroffen ten aanzien van de betrokkene binnen
twaalf maanden na het indienen van de klacht, valt de bewijslast dat de nadelige maatregel
werd getroffen om redenen die vreemd zijn aan de klacht, ten laste van diegene tegen wie de
klacht is ingediend.
Indien een rechtsvordering door of ten voordele van de betrokkene werd ingesteld, wordt de in
het eerste lid bedoelde periode verlengd tot drie maanden na de dag waarop de rechterlijke
beslissing in kracht van gewijsde is getreden.
§ 4. Wanneer geoordeeld wordt dat de nadelige maatregel in strijd is met § 1, moet hij die de
maatregel genomen heeft, aan de betrokkene een schadevergoeding betalen die, naar keuze
van die persoon, gelijk is hetzij aan de in artikel 18, § 2, bedoelde forfaitaire schadevergoeding,
hetzij aan de werkelijk door de persoon geleden schade. In laatstgenoemd geval moet de
betrokkene de omvang van de geleden schade bewijzen.
§ 5. De in dit artikel bedoelde bescherming is eveneens van toepassing op de personen die
optreden als getuige doordat zij, in het kader van het onderzoek van de in § 2 bedoelde klacht,
in een ondertekend en gedateerd document de feiten die zij zelf hebben gezien of gehoord en
die betrekking hebben op de toestand die het voorwerp is van de klacht, ter kennis brengen van
de persoon bij wie de klacht wordt ingediend, of doordat zij optreden als getuige in rechte.
§ 6. Op vraag van de verweerder, kan de rechter bij wie de in § 2 bedoelde klacht, aanhangig is
gemaakt, beslissen om de in in § 3 bedoelde termijn in te korten.
Art. 17.
§ 1. Wanneer een klacht wordt ingediend door of ten voordele van een persoon wegens een
schending van deze wet op het vlak van de arbeidsbetrekkingen en de aanvullende regelingen
voor sociale zekerheid, mag de werkgever geen nadelige maatregel treffen ten aanzien van
deze persoon, behalve om redenen die vreemd zijn aan de klacht.
§ 2. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder nadelige maatregel onder meer begrepen :
de beëindiging van de arbeidsbetrekking, de eenzijdige wijziging van de arbeidsvoorwaarden of
de nadelige maatregel getroffen na de beëindiging van de arbeidsbetrekking.
§ 3. Voor de toepassing van dit artikel wordt onder klacht begrepen :
- een met redenen omklede klacht ingediend door de betrokkene op het vlak van de
onderneming of de dienst die hem tewerkstelt, overeenkomstig de van kracht zijnde procedures;
- een met redenen omklede klacht ingediend door de Directie-Generaal Toezicht op de sociale
wetten bij de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, ten
voordele van de betrokkene, tegenover de onderneming of de dienst die hem tewerkstelt;
- een met redenen omklede klacht ingediend ten voordele van de betrokkene door een
belangenvereniging of door het Centrum bij de onderneming of de dienst die hem tewerkstelt;
- een rechtsvordering ingesteld door de betrokkene;
- een rechtsvordering ingesteld ten voordele van de betrokkene door een belangenvereniging of
door het Centrum.
De in het eerste lid, eerste tot derde gedachtestreepje bedoelde met redenen omklede klacht
bestaat uit een gedateerde, ondertekende en bij ter post ter kennis gebrachte aangetekende
brief waarin de grieven ten aanzien van de dader van de vermeende discriminatie worden
uiteengezet.
§ 4. Wanneer de werkgever een nadelige maatregel treft ten aanzien van de betrokkene binnen
twaalf maanden na het indienen van de klacht, valt de bewijslast dat de nadelige maatregel
werd getroffen om redenen die vreemd zijn aan de klacht, ten laste van diegene tegen wie de
klacht is ingediend.
Indien een rechtsvordering door of ten voordele van de betrokkene werd ingesteld, wordt de in
het eerste lid bedoelde periode verlengd tot drie maanden na de dag waarop de rechterlijke
beslissing in kracht van gewijsde is getreden.
§ 5. Wanneer de werkgever een nadelige maatregel treft ten aanzien van de betrokkene in strijd
met § 1, verzoekt deze persoon of de belangenvereniging waarbij hij is aangesloten, hem
opnieuw in de onderneming of de dienst op te nemen of hem zijn functie onder dezelfde
voorwaarden als voorheen te laten uitoefenen.
Het verzoek wordt gedaan bij een ter post aangetekende brief binnen dertig dagen volgend op
de datum van de kennisgeving van de opzegging, van de beëindiging zonder opzegging of van
de eenzijdige wijziging van de arbeidsvoorwaarden. De werkgever moet zich binnen dertig
dagen volgend op de kennisgeving van het verzoek uitspreken.
De werkgever die de persoon opnieuw in de onderneming of in de dienst opneemt of hem zijn
functie onder dezelfde voorwaarden als voorheen laat uitoefenen, moet de wegens ontslag of
wijziging van de arbeidsvoorwaarden gederfde beloning betalen alsmede de werkgevers- en
werknemersbijdragen betreffende deze beloning storten.
Deze paragraaf is niet van toepassing wanneer de nadelige maatregel wordt getroffen nadat de
arbeidsbetrekking een einde heeft genomen.
§ 6. Wanneer de betrokkene na het in § 5, eerste lid, bedoelde verzoek niet opnieuw wordt
opgenomen of zijn functie niet onder dezelfde voorwaarden als voorheen kan uitoefenen en er
geoordeeld werd dat de nadelige maatregel in strijd is met § 1, moet de werkgever aan de
betrokkene een vergoeding betalen die, naar keuze van die persoon, gelijk is hetzij aan een
forfaitair bedrag dat overeenstemt met de bruto beloning voor zes maanden, hetzij aan de
werkelijk door de betrokkene geleden schade, in laatstgenoemd geval moet hij de omvang van
de geleden schade bewijzen.
§ 7. De werkgever is verplicht dezelfde vergoeding uit te betalen, zonder dat de persoon of de
belangenvereniging waarbij hij is aangesloten het in § 5 bedoelde verzoek moet indienen om
opnieuw te worden opgenomen in de onderneming of de dienst of zijn functie onder dezelfde
voorwaarden als voorheen te kunnen uitoefenen :
1° wanneer het bevoegde rechtscollege de feiten van discriminatie, die het voorwerp uitmaakten
van de klacht, bewezen heeft geacht;
2° wanneer de betrokkene de arbeidsbetrekking verbr eekt, omdat het gedrag van de werkgever
in strijd is met de bepalingen van § 1, wat volgens de betrokkene een reden is om de
arbeidsbetrekking zonder opzegging of vóór het verstrijken ervan te verbreken;
3° wanneer de werkgever de arbeidsbetrekking heeft beëindigd om dringende redenen, op
voorwaarde dat het bevoegde rechtscollege deze beëindiging ongegrond en in strijd met de
bepalingen van § 1 heeft geacht.
§ 8. Wanneer de nadelige maatregel wordt getroffen nadat de arbeidsbetrekking beëindigd
werd, en deze maatregel in strijd wordt bevonden met § 1, dient de werkgever de in § 6
bedoelde schadevergoeding te betalen aan het slachtoffer.
§ 9. De in dit artikel bedoelde bescherming is eveneens van toepassing op de personen die
optreden als getuige doordat zij, in het kader van het onderzoek van de in § 3 bedoelde klacht,
in een ondertekend en gedateerd document de feiten die zij zelf hebben gezien of gehoord en
die betrekking hebben op de toestand die het voorwerp is van de klacht, ter kennis brengen van
de persoon bij wie de klacht wordt ingediend, of doordat zij optreden als getuige in rechte.
§ 10. De bepalingen van dit artikel zijn eveneens van toepassing op andere personen dan
werkgevers die personen in de arbeidsbetrekkingen tewerkstellen of opdrachten bezorgen.
Art. 18.
§ 1. Ingeval van discriminatie kan het slachtoffer een schadevergoeding vorderen
overeenkomstig het contractuele of buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht.
In de hierna bedoelde gevallen moet de persoon die het discriminatieverbod heeft geschonden
aan het slachtoffer een vergoeding betalen die naar keuze van het slachtoffer, gelijk is hetzij aan
een forfaitair bedrag zoals uiteengezet in § 2, hetzij aan de werkelijk door het slachtoffer
geleden schade. In laatstgenoemd geval moet het slachtoffer de omvang van de geleden
schade bewijzen.
§ 2. De in § 1 bedoelde forfaitaire schadevergoeding wordt als volgt bepaald :
1° met uitzondering van het hierna bedoelde geval, wordt de forfaitaire vergoeding van de
morele schade geleden ten gevolge van een feit van discriminatie, bepaald op 650 euro; dat
bedrag wordt verhoogd tot 1.300 euro indien de dader niet kan aantonen dat de betwiste
ongunstige of nadelige behandeling ook op niet-discriminerende gronden getroffen zou zijn of
omwille van andere omstandigheden, zoals de bijzondere ernst van de geleden morele schade;
2° indien het slachtoffer morele en materiële schad evergoeding vordert wegens discriminatie in
het kader van de arbeidsbetrekkingen of van de aanvullende regelingen voor sociale zekerheid,
is de forfaitaire schadevergoeding voor materiële en morele schade gelijk aan de bruto beloning
voor zes maanden, tenzij de werkgever aantoont dat de betwiste ongunstige of nadelige
behandeling ook op niet-discriminerende gronden getroffen zou zijn; in dat laatste geval wordt
de forfaitaire schadevergoeding voor materiële en morele schade beperkt tot drie maanden
bruto beloning; wanneer de materiële schade die voortvloeit uit een discriminatie in het kader
van de arbeidsbetrekkingen of van de aanvullende regelingen voor sociale zekerheid echter
hersteld kan worden via de toepassing van de nietigheidssanctie voorzien in artikel 15, wordt de
forfaitaire schadevergoeding bepaald volgens de bepalingen van punt 1°.
Art. 19.
De rechter kan op verzoek van het slachtoffer van de discriminatie, van het Centrum, van een
van de belangenverenigingen, of van het openbaar ministerie of het arbeidsauditoraat wanneer
hij de vordering aanhangig heeft gemaakt met toepassing van artikel 17 van de wet van 10 mei
2007 tot aanpassing van het Gerechtelijk Wetboek aan de wetgeving ter bestrijding van
discriminatie en tot bestraffing van bepaalde door racisme of xenofobie ingegeven daden,
diegene die de discriminatie heeft gepleegd, veroordelen tot de betaling van een dwangsom
wanneer aan die discriminatie geen einde is gemaakt. De rechter doet uitspraak overeenkomstig
de artikelen 1385bis tot 1385nonies van het Gerechtelijk Wetboek.
Art. 20.
§ 1. Op verzoek van het slachtoffer van de discriminatie, van het Centrum, van een van de
belangenverenigingen, van het openbaar ministerie, of, naargelang de aard van de daad, het
arbeidsauditoraat, stelt de voorzitter van de rechtbank van eerste aanleg of, naar gelang van de
aard van de daad, de voorzitter van de arbeidsrechtbank of van de rechtbank van koophandel,
het bestaan vast van een zelfs onder het strafrecht vallende daad waardoor de bepalingen van
deze wet worden overtreden en beveelt hij de staking ervan.
De voorzitter van de rechtbank kan de opheffing van de staking bevelen zodra bewezen is dat
een einde is gemaakt aan de overtreding.
§ 2. Op vraag van het slachtoffer kan, de voorzitter van de rechtbank de in artikel 18, § 2,
bedoelde forfaitaire schadevergoeding aan het slachtoffer toekennen.
§ 3. De voorzitter van de rechtbank kan bevelen dat zijn beslissing of de samenvatting die hij
opstelt, wordt aangeplakt tijdens de door hem bepaalde termijn, zowel buiten als binnen de
inrichtingen van de overtreder of de lokalen die hem toebehoren, en dat zijn vonnis of de
samenvatting ervan in kranten of op enige andere wijze wordt bekendgemaakt, dit alles op
kosten van de overtreder.
Deze maatregelen van openbaarmaking mogen evenwel slechts opgelegd worden indien zij er
kunnen toe bijdragen dat de gewraakte daad of de uitwerking ervan ophouden.
§ 4. De vordering die steunt op § 1, wordt ingesteld en behandeld zoals in kort geding.
Zij kan worden ingesteld bij verzoekschrift. Dit wordt in vier exemplaren neergelegd op de griffie
van de bevoegde rechtbank of bij een ter post aangetekende brief verzonden aan deze griffie.
Op straffe van nietigheid vermeldt het verzoekschrift :
1° de dag, de maand en het jaar;
2° de naam, de voornamen, het beroep en de woonplaa ts van de verzoeker;
3° de naam en het adres van de natuurlijke persoon of de rechtspersoon tegen wie de vordering
wordt ingesteld;
4° het voorwerp en de uiteenzetting van de middelen van de vordering.
De griffier van de rechtbank verwittigt onverwijld de tegenpartij bij gerechtsbrief en nodigt haar
uit te verschijnen ten vroegste drie dagen en ten laatste acht dagen na het verzenden van de
gerechtsbrief, waarbij een exemplaar van het verzoekschrift is gevoegd.
Over de vordering wordt uitspraak gedaan niettegenstaande vervolging wegens dezelfde feiten
voor enig ander strafgerecht.
Wanneer een vordering tot staking van bij de strafrechter aanhangig gemaakte feiten ingesteld
is, wordt over de strafvervolging pas uitspraak gedaan nadat over de vordering tot staking een in
kracht van gewijsde getreden beslissing gewezen is. Tijdens de opschorting is de verjaring van
de strafvordering geschorst.
Het vonnis is uitvoerbaar bij voorraad, niettegenstaand enig rechtsmiddel en zonder borgtocht.
Het wordt door de griffier van de rechtbank onverwijld meegedeeld aan alle partijen en aan de
procureur des Konings.
§ 5. De bepalingen van dit artikel doen geen afbreuk aan de bevoegdheden van de Raad van
State zoals bepaald in de gecoördineerde wetten van 12 januari 1973 op de Raad van State.
TITEL IV. - Straftrechtelijke bepalingen
Art. 21.
Voor de toepassing van deze titel wordt begrepen onder discriminatie, elke vorm van
opzettelijke directe discriminatie, opzettelijke indirecte discriminatie, opdracht tot discrimineren
en intimidatie op grond van de beschermde criteria alsook de weigering tot het maken van
redelijke aanpassingen voor een persoon met een handicap.
Art. 22.
Met gevangenisstraf van een maand tot een jaar en met geldboete van vijftig euro tot duizend
euro of met een van die straffen alleen wordt gestraft :
1° hij die in een van de in artikel 444 van het Str afwetboek bedoelde omstandigheden aanzet tot
discriminatie jegens een persoon wegens een van de beschermde criteria, en dit, zelfs buiten de
in artikel 5 bedoelde domeinen;
2° hij die in een van de in artikel 444 van het Str afwetboek bedoelde omstandigheden aanzet tot
haat of geweld jegens een persoon wegens een van de beschermde criteria, en dit, zelfs buiten
de in artikel 5 bedoelde domeinen;
3° hij die in een van de in artikel 444 van het Str afwetboek bedoelde omstandigheden aanzet tot
discriminatie of tot segregatie jegens een groep, een gemeenschap of de leden ervan, wegens
een van de beschermde criteria, en dit, zelfs buiten de in artikel 5 bedoelde domeinen;
4° hij die in een van de in artikel 444 van het Str afwetboek bedoelde omstandigheden aanzet tot
haat of geweld jegens een groep, een gemeenschap of de leden ervan, wegens een van de
beschermde criteria, en dit, zelfs buiten de in artikel 5 bedoelde domeinen.
Art. 23.
Met gevangenisstraf van twee maanden tot twee jaar wordt gestraft ieder openbaar officier of
ambtenaar, iedere drager of agent van het openbaar gezag of van de openbare macht die in de
uitoefening van zijn ambt een persoon discrimineert wegens een van de beschermde criteria.
Dezelfde straffen worden toegepast wanneer de feiten begaan zijn jegens een groep, een
gemeenschap of de leden ervan, wegens een van de beschermde criteria.
Indien de verdachte bewijst dat hij heeft gehandeld op bevel van zijn meerderen, in zaken die tot
hun bevoegdheid behoren en waarin hij hen als ondergeschikte gehoorzaamheid verschuldigd
was, worden de straffen alleen toegepast op de meerderen die het bevel hebben gegeven.
Indien de openbare officieren of ambtenaren die beticht worden de bovengenoemde daden van
willekeur bevolen, toegelaten of vergemakkelijkt te hebben, beweren dat hun handtekening bij
verrassing is verkregen, zijn zij verplicht de daad, in voorkomend geval, te doen ophouden en de
schuldige aan te geven; anders worden zij zelf vervolgd.
Indien een van de bovengenoemde daden van willekeur is gepleegd door middel van de valse
handtekening van een openbaar ambtenaar, worden de daders van de valsheid en zij die er
kwaadwillig of bedrieglijk gebruik van maken, gestraft met opsluiting van tien jaar tot vijftien jaar.
Art. 24.
Met gevangenisstraf van een maand tot een jaar en met geldboete van vijftig euro tot duizend
euro of met een van die straffen alleen wordt gestraft zij die zich niet voegen naar een vonnis of
een arrest dat, als gevolg van een vordering tot staking, overeenkomstig artikel 20 werd
gewezen.
Art. 25.
In geval van een inbreuk op de artikelen 22, 23 of 24, kan de veroordeelde bovendien
overeenkomstig artikel 33 van het Strafwetboek tot de ontzetting worden veroordeeld.
Art. 26.
Alle bepalingen van boek I van het Strafwetboek, hoofdstuk VII en artikel 85 niet uitgezonderd,
zijn van toepassing op de in deze wet bedoelde misdrijven.
TITEL V. - Bewijslast
Art. 27.
De bepalingen van deze titel zijn van toepassing op alle gerechtelijke procedures, met
uitzondering van de strafrechtelijke procedures.
Voor de toepassing van deze titel wordt begrepen onder discriminatie :
- directe discriminatie;
- indirecte discriminatie;
- opdracht tot discrimineren;
- intimidatie;
- alsook de weigering tot het maken van redelijke aanpassingen voor een persoon met een
handicap.
Art. 28.
§ 1. Wanneer een persoon die zich slachtoffer acht van een discriminatie, het Centrum of een
van de belangenverenigingen voor het bevoegde rechtscollege feiten aanvoert die het bestaan
van een discriminatie op grond van een van de beschermde criteria kunnen doen vermoeden,
dient de verweerder te bewijzen dat er geen discriminatie is geweest.
§ 2. Onder feiten die het bestaan van een directe discriminatie op grond van een beschermd
criterium kunnen doen vermoeden, wordt onder meer, doch niet uitsluitend, begrepen :
1° de gegevens waaruit een bepaald patroon van ongu nstige behandeling blijkt ten aanzien van
personen die drager zijn van een welbepaald beschermd criterium; onder meer verschillende,
los van elkaar staande bij het Centrum of een van de belangenverenigingen gedane meldingen;
of
2° de gegevens waaruit blijkt dat de situatie van h et slachtoffer van de ongunstigere
behandeling, vergelijkbaar is met de situatie van de referentiepersoon.
§ 3. Onder feiten die het bestaan van een indirecte discriminatie op grond van een beschermd
criterium kunnen doen vermoeden, wordt onder andere, doch niet uitsluitend, begrepen :
1° algemene statistieken over de situatie van de gr oep waartoe het slachtoffer van de
discriminatie behoort of feiten van algemene bekendheid; of
2° het gebruik van een intrinsiek verdacht criterium van onderscheid; of
3° elementair statistisch materiaal waaruit een ong unstige behandeling blijkt.
TITEL VI. - Bevoegde instanties
Art. 29.
§ 1. Het Centrum kan in rechte optreden in de geschillen waartoe deze wet aanleiding kan
geven, met uitzondering van geschillen die betrekking hebben op discriminatie op grond van
taal.
§ 2. De Koning wijst het orgaan aan dat bevoegd is voor discriminatie op grond van taal.
Art. 30.
Kunnen in rechte optreden in de rechtsgeschillen waartoe de toepassing van deze wet
aanleiding kan geven, wanneer afbreuk wordt gedaan aan de statutaire opdrachten die ze zich
tot doel hebben gesteld :
1° elke instelling van openbaar nut en elke verenig ing die op de dag van de feiten ten minste
drie jaar rechtspersoonlijkheid bezitten, en zich statutair tot doel stelt de rechten van de mens te
verdedigen of discriminatie te bestrijden;
2° de representatieve werknemers- en werkgeversorga nisaties, bedoeld bij artikel 3 van de wet
van 5 december 1968 betreffende de collectieve arbeidsovereenkomsten en paritaire comités;
3° de representatieve vakorganisaties in de zin van de wet van 19 december 1974 tot de
regeling van de betrekkingen tussen de overheid en de vakbonden van haar personeel;
4° de representatieve vakorganisaties in het aangew ezen orgaan van vakbondsoverleg voor de
administraties, diensten of instellingen waarop de wet van 19 december 1974 tot de regeling van
de betrekkingen tussen de overheid en de vakbonden van haar personeel niet van toepassing
is;
5° de representatieve organisaties van de zelfstand igen.
Art. 31.
Wanneer het slachtoffer van de discriminatie een geïdentificeerd natuurlijk persoon of een
rechtspersoon is, is de vordering van het Centrum en de belangenverenigingen alleen
ontvankelijk als zij aantonen dat zij de instemming van het slachtoffer hebben gekregen.
TITEL VII. - Varia
Art. 32.
§ 1. Onverminderd de bevoegdheden van de officieren van gerechtelijke politie, houden de door
de Koning aangewezen ambtenaren toezicht op de naleving van de bepalingen van deze wet en
de uitvoeringsbesluiten ervan.
Deze ambtenaren oefenen dit toezicht uit overeenkomstig de bepalingen van de wet van 16
november 1972 betreffende de arbeidsinspectie.
§ 2. Voor wat de aanvullende pensioenen betreft, met inbegrip van de in de wet van 28 april
2003 betreffende de aanvullende pensioenen en het belastingstelsel van die pensioenen en van
sommige aanvullende voordelen inzake sociale zekerheid bedoelde eventuele
solidariteitsuitkeringen, onverminderd de bepalingen van § 1, is de in artikel 44 van de wet van 2
augustus 2002 betreffende het toezicht op de financiële sector en de financiële diensten
bedoelde Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen, bevoegd voor het toezicht
op de naleving van artikel
wet van 28 april 2003 bedoelde strafbepalingen van toepassing onverminderd titel IV.
§ 3. Voor wat de aanvullende pensioenen voor zelfstandigen betreft, met inbegrip van de in de
titel II, hoofdstuk I, afdeling 4, van de programmawet (I) van 24 december 2002, bedoelde
eventuele solidariteitsuitkeringen, onverminderd de bepalingen van § 1, is de in artikel 44 van de
wet van 2 augustus 2002 betreffende het toezicht op de financiële sector en de financiële
diensten bedoelde Commissie voor het Bank-, Financie- en Assurantiewezen, bevoegd voor het
toezicht op de naleving van artikel
programmawet bedoelde strafbepalingen van toepassing onverminderd titel IV.
TITEL VIII. - Wijzigingsbepalingen
HOOFDSTUK I. - Wijzigingen van het Strafwetboek
Art. 33.
Artikel 377bis van het Strafwetboek, ingevoegd bij de wet van 25 februari 2003, wordt
vervangen als volgt :
« Art. 377bis. In de gevallen bepaald in dit hoofdstuk kan het minimum van de bij die artikelen
bepaalde straffen worden verdubbeld in geval van gevangenisstraf en met twee jaar verhoogd in
geval van opsluiting, wanneer een van de drijfveren van de misdaad of het wanbedrijf bestaat in
de haat tegen, het misprijzen van of de vijandigheid tegen een persoon wegens diens
zogenaamd ras, zijn huidskleur, zijn afkomst, zijn nationale of etnische afstamming, zijn
nationaliteit, zijn geslacht, zijn seksuele geaardheid, zijn burgerlijke staat, zijn geboorte, zijn
leeftijd, zijn fortuin, zijn geloof of levensbeschouwing, zijn huidige of toekomstige
gezondheidstoestand, een handicap, zijn taal, zijn politieke overtuiging, een fysieke of
genetische eigenschap of zijn sociale afkomst. »
Art. 34.
Artikel 405quater van hetzelfde Wetboek, ingevoegd bij de wet van 25 februari 2003, wordt
vervangen als volgt :
« Art. 405quater. In de gevallen bepaald in de artikelen 393 tot 405bis kan het minimum van de
bij die artikelen bepaalde straffen worden verdubbeld in geval van correctionele straffen en met
twee jaar verhoogd in geval van opsluiting, wanneer een van de drijfveren van de misdaad of
het wanbedrijf bestaat in de haat tegen, het misprijzen van of de vijandigheid tegen een persoon
wegens diens zogenaamd ras, zijn huidskleur, zijn afkomst, zijn nationale of etnische
afstamming, zijn nationaliteit, zijn geslacht, zijn seksuele geaardheid, zijn burgerlijke staat, zijn
geboorte, zijn leeftijd, zijn fortuin, zijn geloof of levensbeschouwing, zijn huidige of toekomstige
gezondheidstoestand, een handicap, zijn taal, zijn politieke overtuiging, een fysieke of
genetische eigenschap of zijn sociale afkomst. »
Art. 35.
Artikel 422quater van hetzelfde Wetboek, ingevoegd bij de wet van 25 februari 2003, wordt
vervangen als volgt :
« Art. 422quater. In de gevallen bepaald in de artikelen 422bis en 422ter kan het minimum van
de bij die artikelen bepaalde correctionele straffen worden verdubbeld, wanneer een van de
drijfveren van de misdaad of het wanbedrijf bestaat in de haat tegen, het misprijzen van of de
vijandigheid tegen een persoon wegens diens zogenaamd ras, zijn huidskleur, zijn afkomst, zijn
nationale of etnische afstamming, zijn nationaliteit, zijn geslacht, zijn seksuele geaardheid, zijn
burgerlijke staat, zijn geboorte, zijn leeftijd, zijn fortuin, zijn geloof of levensbeschouwing, zijn
huidige of toekomstige gezondheidstoestand, een handicap, zijn taal, zijn politieke overtuiging,
een fysieke of genetische eigenschap of zijn sociale afkomst. »
Art. 36.
Artikel 438bis van hetzelfde Wetboek, ingevoegd bij de wet van 25 februari 2003, wordt
vervangen als volgt :
« Art. 438bis. In de gevallen bepaald in dit hoofdstuk kan het minimum van de bij die artikelen
bepaalde straffen worden verdubbeld in geval van correctionele straffen en met twee jaar
verhoogd in geval van opsluiting, wanneer een van de drijfveren van de misdaad of het
wanbedrijf bestaat in de haat tegen, het misprijzen van of de vijandigheid tegen een persoon
wegens diens zogenaamd ras, zijn huidskleur, zijn afkomst, zijn nationale of etnische
afstamming, zijn nationaliteit, zijn geslacht, zijn seksuele geaardheid, zijn burgerlijke staat, zijn
geboorte, zijn leeftijd, zijn fortuin, zijn geloof of levensbeschouwing, zijn huidige of toekomstige
gezondheidstoestand, een handicap, zijn taal, zijn politieke overtuiging, een fysieke of
genetische eigenschap of zijn sociale afkomst. »
Art. 37.
Artikel 442ter van dhetzelfde Wetboek, ingevoegd bij de wet van 25 februari 2003, wordt
vervangen als volgt :
« Art. 442ter. In de gevallen bepaald in artikel 442bis kan het minimum van de bij dit artikel
bepaalde correctionele straffen worden verdubbeld, wanneer een van de drijfveren van het
wanbedrijf bestaat in de haat tegen, het misprijzen van of de vijandigheid tegen een persoon
wegens diens zogenaamd ras, zijn huidskleur, zijn afkomst, zijn nationale of etnische
afstamming, zijn nationaliteit, zijn geslacht, zijn seksuele geaardheid, zijn burgerlijke staat, zijn
geboorte, zijn leeftijd, zijn fortuin, zijn geloof of levensbeschouwing, zijn huidige of toekomstige
gezondheidstoestand, een handicap, zijn taal, zijn politieke overtuiging, een fysieke of
genetische eigenschap of zijn sociale afkomst. »
Art. 38.
Artikel 453bis van hetzelfde Wetboek, ingevoegd bij de wet van 25 februari 2003, wordt
vervangen als volgt :
« Art. 453bis. In de gevallen bepaald in dit hoofdstuk kan het minimum van de correctionele
straffen worden verdubbeld, wanneer een van de drijfveren van het wanbedrijf bestaat in de
haat tegen, het misprijzen van of de vijandigheid tegen een persoon wegens diens zogenaamd
ras, zijn huidskleur, zijn afkomst, zijn nationale of etnische afstamming, zijn nationaliteit, zijn
geslacht, zijn seksuele geaardheid, zijn burgerlijke staat, zijn geboorte, zijn leeftijd, zijn fortuin,
zijn geloof of levensbeschouwing, zijn huidige of toekomstige gezondheidstoestand, een
handicap, zijn taal, zijn politieke overtuiging, een fysieke of genetische eigenschap of zijn sociale
afkomst. »
Art. 39.
Artikel 514bis van hetzelfde Wetboek, ingevoegd bij de wet van 25 februari 2003, wordt
vervangen als volgt :
« Art. 514bis. In de gevallen bepaald in de artikelen 510 tot 514 kan het minimum van de bij die
artikelen bepaalde straffen worden verdubbeld in geval van correctionele straffen en met twee
jaar verhoogd in geval van opsluiting, wanneer een van de drijfveren van de misdaad of het
wanbedrijf bestaat in de haat tegen, het misprijzen van of de vijandigheid tegen een persoon
wegens diens zogenaamd ras, zijn huidskleur, zijn afkomst, zijn nationale of etnische
afstamming, zijn nationaliteit, zijn geslacht, zijn seksuele geaardheid, zijn burgerlijke staat, zijn
geboorte, zijn leeftijd, zijn fortuin, zijn geloof of levensbeschouwing, zijn huidige of toekomstige
gezondheidstoestand, een handicap, zijn taal, zijn politieke overtuiging, een fysieke of
genetische eigenschap of zijn sociale afkomst. »
Art. 40.
Artikel 525bis van hetzelfde Wetboek, ingevoegd bij de wet van 25 februari 2003, wordt
vervangen als volgt :
« Art. 525bis. In de gevallen bepaald in de artikelen 521 tot 525, kan het minimum van de bij die
artikelen bepaalde straffen worden verdubbeld in geval van correctionele straffen en met twee
jaar verhoogd in geval van opsluiting, wanneer een van de drijfveren van het wanbedrijf bestaat
in de haat tegen, het misprijzen van of de vijandigheid tegen een persoon wegens diens
zogenaamd ras, zijn huidskleur, zijn afkomst, zijn nationale of etnische afstamming, zijn
nationaliteit, zijn geslacht, zijn seksuele geaardheid, zijn burgerlijke staat, zijn geboorte, zijn
leeftijd, zijn fortuin, zijn geloof of levensbeschouwing, zijn huidige of toekomstige
gezondheidstoestand, een handicap, zijn taal, zijn politieke overtuiging, een fysieke of
genetische eigenschap of zijn sociale afkomst. »
Art. 41.
Artikel 532bis van hetzelfde Wetboek, ingevoegd bij de wet van 25 februari 2003, wordt
vervangen als volgt :
« Art. 532bis. In de gevallen bepaald in de artikelen 528 tot 532 kan het minimum van de bij die
artikelen bepaalde straffen worden verdubbeld in geval van correctionele straffen en met twee
jaar verhoogd in geval van opsluiting, wanneer een van de drijfveren van de misdaad of het
wanbedrijf bestaat in de haat tegen, het misprijzen van of de vijandigheid tegen een persoon
wegens diens zogenaamd ras, zijn huidskleur, zijn afkomst, zijn nationale of etnische
afstamming, zijn nationaliteit, zijn geslacht, zijn seksuele geaardheid, zijn burgerlijke staat, zijn
geboorte, zijn leeftijd, zijn fortuin, zijn geloof of levensbeschouwing, zijn huidige of toekomstige
gezondheidstoestand, een handicap, zijn taal, zijn politieke over- tuiging, een fysieke of
genetische eigenschap of zijn sociale afkomst. »
Art. 42.
In hetzelfde Wetboek wordt een artikel 534quater ingevoegd, luidende :
« Art. 534quater. In de gevallen bepaald in de artikelen 534bis en 534ter kan het minimum van
de bij die artikelen bepaalde straffen worden verdubbeld in geval van correctionele straffen en
met twee jaar verhoogd in geval van opsluiting, wanneer een van de drijfveren van het
wanbedrijf bestaat in de haat tegen, het misprijzen van of de vijandigheid tegen een persoon
wegens diens zogenaamd ras, zijn huidskleur, zijn afkomst, zijn nationale of etnische
afstamming, zijn nationaliteit, zijn geslacht, zijn seksuele geaardheid, zijn burgerlijke staat, zijn
geboorte, zijn leeftijd, zijn fortuin, zijn geloof of levensbeschouwing, zijn huidige of toekomstige
gezondheidstoestand, een handicap, zijn taal, zijn politieke overtuiging, een fysieke of
genetische eigenschap of zijn sociale afkomst. »
HOOFDSTUK II. - Wijzigingen van de wet van 15 februari 1993, tot oprichting van een Centrum
voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding
Art. 43.
Artikel 2, eerste lid en tweede lid, eerste zin, van de wet van 15 februari 1993 tot oprichting van
een Centrum voor gelijkheid van kansen en voor racismebestrijding, gewijzigd bij de wetten van
13 april 1995, 20 januari 2003, 25 februari 2003 en 10 augustus 2005, wordt als volgt vervangen
:
« Het Centrum heeft als opdracht het bevorderen van de gelijkheid van kansen en het bestrijden
van elke vorm van onderscheid, uitsluiting, beperking of voorkeur op grond van :
1° nationaliteit, zogenaamd ras, huidskleur, afkoms t of nationale of etnische afstamming;
2° seksuele geaardheid, burgerlijke staat, geboorte , fortuin, leeftijd, geloof of
levensbeschouwing, huidige of toekomstige gezondheidstoestand, handicap, politieke
overtuiging, fysieke of genetische eigenschap of sociale afkomst.
Het Centrum voert zijn opdracht uit in een geest van dialoog en van samenwerking met de
verenigingen, instituten, organen en diensten die, geheel of gedeeltelijk, dezelfde opdracht
uitvoeren of rechtstreeks betrokken zijn bij de uitvoering van deze opdracht. ».
Art. 44.
Artikel 3, tweede lid, 5, van dezelfde wet, gewijzigd bij de wetten van 25 februari 2003 en 10
augustus 2005, wordt vervangen als volgt :
« 5° om in rechte op te treden in alle rechtsgeschi llen waartoe de toepassing van de volgende
wetten aanleiding kan geven :
- de wet van 30 juli 1981 tot bestraffing van bepaalde door racisme of xenophobie ingegeven
daden;
- de wet van 23 maart 1995 tot bestraffing van het ontkennen, minimaliseren, rechtvaardigen of
goedkeuren van de genocide die tijdens de tweede wereldoorlog door het Duitse nationaalsocialistische
regime is gepleegd;
- de wet van 13 april 1995 houdende bepalingen ter bestrijding van de mensenhandel en van de
mensensmokkel;
- het hoofdstuk Vbis van de wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de
werknemers bij de uitvoering van hun werk;
- de wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie.
HOOFDSTUK III. - Wijziging van de wet van 5 maart 2002 betreffende het beginsel van nondiscriminatie
ten gunste van deeltijdwerkers
Art. 45.
In de wet van 5 maart 2002 betreffende het beginsel van non-discriminatie ten gunste van
deeltijdwerkers wordt een artikel 5 ingevoegd, luidende :
« Art. 5. - Deze wet laat in geen geval toe om een discriminatie te rechtvaardigen die worden
verboden door :
- de wet van 30 juli 1981 tot bestraffing van bepaalde door racisme of xenophobie ingegeven
daden;
- de wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van discriminatie tussen vrouwen en mannen;
- de wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie. ».
HOOFDSTUK IV. - Wijziging van de wet van 5 juni 2002 betreffende het nondiscriminatiebeginsel
ten voordele van werknemers met een arbeidsovereenkomst voor
bepaalde tijd
Art. 46.
In de wet van 5 juni 2002 betreffende het non-discriminatiebeginsel ten voordele van
werknemers met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd wordt een artikel 6 ingevoegd,
luidende :
« Art. 6.- Deze wet laat in geen geval toe om een discriminatie te rechtvaardigen die wordt
verboden door :
- de wet van 30 juli 1981 tot bestraffing van bepaalde door racisme of xenophobie ingegeven
daden;
- de wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van discriminatie tussen vrouwen en mannen;
- de wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie. ».
HOOFDSTUK V. - Wijzigingen van de wet van 28 april 2003 betreffende de aanvullende
pensioenen en het belastingstelsel van die pensioenen en van sommige voordelen inzake
sociale zekerheid
Art. 47.
Artikel 13, eerste lid, van de wet van 28 april 2003 betreffende de aanvullende pensioenen en
het belastingstelsel van die pensioenen en van sommige aanvullende woordelen inzake sociale
zekerheid, wordt aangevuld als volgt :
« De toekenning van de pensioentoezegging mag niet afhankelijk gemaakt worden van een
bijkomende beslissing van de inrichter, de werkgever of de pensioeninstelling.
De aangeslotene blijft pensioenrechten opbouwen zolang hij in dienst is. ».
Art. 48.
Artikel 14 van dezelde wet, gewijzigd bij de wet van 27 oktober 2006, wordt vervangen als volgt
:
« Art. 14. § 1. Elke vorm van discriminatie tussen werknemers, aangeslotenen en begunstigden
is verboden. Discriminatie is een verschil in behandeling van personen die zich in een
vergelijkbare situatie bevinden dat niet berust op een objectief criterium en niet redelijk
verantwoord is. Hierbij wordt rekening gehouden met de beoogde doelstelling, het objectief
karakter, de gevolgen van het verschil in behandeling en het feit dat dit verschil in behandeling
niet onevenredig mag zijn ten opzichte van het beoogde geoorloofde doel.
Het eerste lid laat niet toe om verschillen in behandeling te rechtvaardigen die worden verboden
door wetten die discriminatie op grond van specifieke criteria verbieden, waaronder in het
bijzonder worden begrepen :
- de wet van 30 juli 1981 tot bestraffing van bepaalde door racisme of xenophobie ingegeven
daden;
- de wet van 5 maart 2002 betreffende het beginsel van non-discriminatie ten gunste van
deeltijdwerkers;
- de wet van 5 juni 2002 betreffende het non-discriminatiebeginsel ten voordele van werknemers
met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd;
- de wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van discriminatie tussen vrouwen en mannen;
- de wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie.
Inbreuken op de discriminatieverboden voorzien in de wetten bedoeld in het tweede lid leiden
ook tot een inbreuk op het discriminatieverbod bedoeld in het eerste lid.
§ 2. Op het vlak van de aansluiting bij een pensioenstelsel is elk onderscheid tussen deeltijdse
en voltijdse werknemers verboden.
Voor de werknemers die niet voltijds zijn tewerkgesteld gelden dezelfde pensioenrechten als
voor voltijdse werknemers, maar rekening houdend met de vermindering van arbeidsduur. ».
Art. 49.
In artikel 54 van dezelfde wet, wordt tussen het tweede en het derde lid, het volgende lid
ingevoegd :
« Dezelfde straffen zijn van toepassing indien inbreuken op de discriminatieverboden bedoeld in
de wet van 10 mei 2007 ter bestrijding van bepaalde vormen van discriminatie, in de wet van 10
mei 2007 ter bestrijding van discriminatie tussen vrouwen en mannen en in de wet van 30 juli
1981 tot bestraffing van bepaalde door racisme of xenofobie ingegeven daden, leiden tot een
inbreuk op het in artikel 14, § 1, bedoelde discriminatieverbod. ».
TITEL IX. - Opheffingsbepalingen
Art. 50.
De artikelen 2 tot 11 van de wet van 13 februari 1998 houdende bepalingen tot bevordering van
de tewerkstelling, worden opgeheven.
Art. 51.
De wet van 25 februari 2003 ter bestrijding van discriminatie en tot wijziging van de wet van 15
februari 1993 tot oprichting van een Centrum voor gelijkheid van kansen en voor
racismebestrijding, gewijzigd bij de wetten van 9 juli 2004 en 20 juli 2006, wordt opgeheven.
TITEL X. - Slotbepaling
Art. 52.
§ 1. Om de vijf jaar, te rekenen vanaf de inwerkingtreding van deze wet, evalueren de
Wetgevende Kamers de toepassing en de doeltreffendheid van deze wet alsook van de wet van
10 mei 2007 ter bestrijding van discriminatie tussen vrouwen en mannen en van de wet van 30
juli 1981 tot bestraffing van bepaalde door racisme en xenofobie ingegeven daden.
§ 2. Deze evaluatie vindt plaats, nadat het Centrum en het Instituut werden gehoord, op basis
van een door een commissie van experts aan de Wetgevende Kamers voorgelegd verslag.
§ 3. De Koning bepaalt, bij een besluit vastgesteld na overleg in de Ministerraad, de nadere
regels inzake de samenstelling van de commissie van experts, hun aanstelling en de vorm en
concrete inhoud van het verslag. Bij de samenstelling wordt er over gewaakt dat de commissie
bestaat uit een gelijk aantal leden van elk geslacht, en wordt een evenwichtige verdeling
gewaarborgd tussen vertegenwoordigers van de magistratuur, de advocatuur en andere actoren
die een specifieke kennis en ervaring inzake de strijd tegen discriminatie hebben.
Kondigen deze wet af, bevelen dat zij met 's Lands zegel zal worden bekleed en door het
Belgisch Staatsblad zal worden bekendgemaakt.
Gegeven te Brussel, 10 mei 2007.
ALBERT
Van Koningswege :
De Minister van Maatschappelijke Integratie,
C. DUPONT
Met 's Lands zegel gezegeld :
De Minister van Justitie,
Mevr. L. ONKELINX